Reablement Voor Thuis
De Wever maakt een grote beweging. Van zorg overnemen naar zorg mogelijk maken. Van goede bedoelingen naar échte eigen regie voor senioren. In de Obeya op woonlocatie De Hazelaar wordt die beweging niet alleen zichtbaar, maar vooral ook bespreekbaar. Daar hangt de toekomst van De Wever letterlijk aan de muur.
Op een wand in een ruimte op De Hazelaar hangt de toekomst van De Wever uitgespreid. Niet in een dik beleidsdocument, maar in kleurige kaarten, bolletjes en tijdlijnen. Welkom in de Obeya, een Japanse term voor stuurhut. En dat is precies wat het is: een plek waar strategie geen abstract begrip is, maar iets wat je kunt aanwijzen, bespreken en bijsturen.
Hanneke van der Heijden, strategisch programmaregisseur bij De Wever, was nauw betrokken bij het inrichten van de Obeya. “We doen zo veel, dat het overzicht soms ontbreekt. Hoe krijgen we samen grip?” De ruimte op De Hazelaar werd ingericht als antwoord op die vraag: een plek waar ontwikkelingen samenkomen en voor collega’s zichtbaar wordt hoe losse projecten bijdragen aan één grotere beweging.”
“De Obeya werkt als een kompas,” vervolgt Hanneke. “Op de eerste wand hangt de strategie als vertrekpunt: de beweging die we maken, het manifest dat richting geeft aan die beweging en de vijf gedurfde doelen waar stap voor stap naartoe wordt gewerkt.”

Met de gedurfde doelen maakt De Wever de ambitie voor 2035 concreet. Dat lijkt ver weg, maar waar begin je? Hanneke: “Je moet stapsgewijs aan de slag. Dat brengen we in de Obeya in beeld met een muur waar de plannen en vijftien projecten voor 2026 hangen. Elk project heeft een eigen kleur om de voortgang af te lezen: groen, oranje of rood. Het gaat niet om goed of fout, maar om de gesprekken die ontstaan over bijvoorbeeld capaciteit, impact en keuzes. Zo voorkomen we dat de organisatie overbelast raakt. Projecten worden zo niet van één persoon, maar van de hele organisatie.”
Anneclair Griffioen, manager behandeling en expertise en voorzitter van de stuurgroep reablement, vult aan: “Elke drie weken komt het beleidsteam hier samen. Projecteigenaren geven een korte update: wat gaat goed, wat heeft aandacht nodig? In plaats van één keer per half jaar een notitie rond te sturen, spelen we nu veel dichter op de bal.”
“We leren ook echt,” zegt Hanneke. “We ontdekten zelf dat onze doelen in het begin niet concreet of realistisch genoeg geformuleerd waren. Niemand hoefde ons dat te vertellen; dat zagen we door de gesprekken die we hier voerden.”
De ambitie voor 2035 is concreet geformuleerd: iedere senior heeft een betekenisvol leven. Ook als diegene ziek is of door ouderdom minder zelfstandig wordt. “Dat mag geen belemmering zijn,” aldus Anneclair. “We noemen het levenslust. En we geloven dat ondersteunen een ambacht is, net zoals de textielarbeiders in Tilburg hun vak verstonden. Maar dit gaat alleen lukken als we nieuwsgierig zijn; naar wat de senior wil, naar naasten, en naar elkaar.”
De ambitie is vertaald naar een manifest met vier handvatten: van veiligheid naar vrijheid, van kwaliteit van zorg naar kwaliteit van bestaan, van ontzorgen naar samenredzaamheid en van ondergaan naar eigenaarschap.
Deze verschuiving vindt nu plaats, ziet reabler Mick Mutsaers duidelijker dan ooit: “Op afdelingsniveau zie je vaak niet wat er een verdieping hoger speelt. De Obeya maakt dat concreet en begrijpelijk. De opkomst van reablement is daar een mooi voorbeeld van.”

We leren samen oud worden, vanuit nieuwsgierigheid. We bewegen van ‘overnemen’ naar ‘mogelijk maken’, van sturen naar samen richting geven. Dit vertaalt zich naar de vier handvatten, de waarden waar we samen naar leven:
Vrijheid
We geloven dat ieder mens – senior én medewerker – het recht heeft om z’n leven op eigen wijze te blijven leiden. Dat betekent dat we luisteren, meebewegen, ruimte geven en vanuit vrijheid de veiligheid opzoeken. Niet overnemen, maar mogelijk maken. Want echt leven vraagt vrijheid, ook als de omstandigheden veranderen.
Kwaliteit van bestaan
Kwaliteit van bestaan gaat verder dan het medische perspectief. Het gaat over betekenis, over levenslust en sociale relaties. Over de momenten die kleur geven aan de dag. Wij blijven staan voor waar we goed in zijn: professionele zorg voor de meest kwetsbaren. Maar zorg is geen doel op zich. Wij zien het als onze ambacht om zorg te verweven met wat iemand belangrijk vindt, niet andersom. En om senioren en naasten te helpen de eigen regie en kracht van senioren te versterken.
Samenredzaamheid
Ouder worden doe je samen. We ondersteunen senioren, naasten en de buurt en bouwen met elkaar aan sociale netwerken en zorgnetwerken. Want ieder mens heeft iets bij te dragen. Zo maken we ouder worden rijker en van ons allemaal.
Eigenaarschap
We stimuleren en ondersteunen de senioren en hun omgeving om regie te houden en verantwoordelijkheid te blijven nemen. Vanuit vakmanschap en nieuwsgierigheid zoeken we steeds naar wat beter kan, voor de senioren en hun omgeving én voor onszelf als medewerkers. Wij wachten niet af, we pakken aan. We staan voor wat we doen, waarom en hoe.
Reablement begon niet achter de muren van De Wever. Het idee ontstond in de thuiszorg, dus extramuraal. Mick: “Via het Langer Actief Thuis-project in de wijk leerden we wat er gebeurt als je dingen níet uit handen neemt. Als je overlegt met de senior, samen doelen stelt en het samen aanpakt. We zagen mensen gelukkiger worden. Het werd een succes én een inspiratiebron voor de gedurfde doelen.”
Reablement vertalen naar de intramurale setting voor de senioren die bij De Wever wonen, bleek een andere uitdaging. “Het is een enorme cultuuromslag,” zegt Anneclair. “We waren gewend aan goede zorg door over te nemen, senioren rust te geven en ze vooral niks te laten doen. Vijfsterren zorg, noemden we dat.”
Maar die vorm van zorg werkt niet, ondanks alle goede bedoelingen. Mick: “Het gaat om kwaliteit van bestaan, en dat is meer dan alleen zorg overnemen. Daarom is op twee woonlocaties reablement intramuraal uitgeprobeerd. Dat beviel goed. Al snel werden er handboeken opgesteld en werkwijzen ontwikkeld door de medewerkers van die locaties. Nu wordt reablement door heel De Wever uitgerold, met de Obeya als één van de middelen om die beweging zichtbaar te maken en bij te houden. Zonder Obeya zou ik dit verhaal niet kunnen vertellen.”
Met trots zien Hanneke, Anneclair en Mick dat er iets moois ontstaat. “Ik heb gehoord dat verschillende woonlocaties een eigen Obeya zijn gestart. Gebaseerd op lokale jaarplannen komt het zo in de cirkel van de medewerker,” zegt Hanneke.
Anneclair voegt toe: “In de Obeya vallen dingen op hun plek. Als je De Hazelaar een keer bezoekt, kom dan vooral een kijkje nemen. We nodigen je van harte uit.”
Mick gaat nog een stapje verder: “We hopen medewerkers te inspireren en nieuwsgierig te maken naar hoe alle ontwikkelingen met elkaar samenhangen. De Obeya op De Hazelaar, of een eigen variant op de locatie, kan daarbij helpen. Pak die ruimte vooral en kijk wat het je brengt. De reabler van jouw afdeling kan je hier zeker bij helpen.”
Ook de November Meetmaand helpt om de beweging binnen De Wever zichtbaar te maken. Wat gebeurt er al in de praktijk? Waar zetten teams stappen? En waar is nog aandacht nodig? De uitkomsten helpen om in de Obeya het gesprek te voeren over wat werkt, wat schuurt en waar bijsturing nodig is.
Lees meer nieuws en verhalen uit de praktijk van De Wever.