Blog Dementie
Verbetering van welzijn bij mensen met dementie
Muziek is een krachtig en veelzijdig instrument dat een positieve impact kan hebben op het welzijn van mensen met dementie. Iedereen heeft zijn eigen muzikale voorkeuren en manieren waarop hij van muziek geniet, of het nu gaat om luisteren, zelf muziek maken, zingen of een andere vorm.
Muziek kan emotionele ondersteuning bieden, helpen bij gedragsproblemen, het geheugen stimuleren, sociale interactie bevorderen, fysieke activiteiten aanmoedigen en comfort en pijnbestrijding bieden.
Voor mensen met dementie is muziek van grote waarde. Muziek raakt direct aan onze emoties. Mensen met dementie verliezen steeds meer, totdat alleen het leven zelf en de kwaliteit van leven overblijven. Emoties zijn diep geworteld en hebben een sterke invloed op de kwaliteit van leven. Muziek is daarom een krachtig hulpmiddel met veel toepassingen die het welzijn kunnen verbeteren. Muziek kan emotionele steun bieden, gedragsproblemen verminderen, het geheugen activeren, sociale interactie bevorderen, lichamelijke activiteiten stimuleren en comfort en pijnverlichting bieden.
Muziek is voor iedereen toegankelijk. Toch denken we er niet altijd aan om het bewust in te zetten bij onze naasten met dementie. Muziek is een bewezen interventietechniek die het welzijn van mensen met dementie kan verbeteren. In verpleeghuizen wordt muziek vaak ingezet als een van de behandelmogelijkheden. Veel verpleeghuizen hebben hiervoor een muziektherapeut in dienst. Therapeutische sessies richten zich vaak op emoties, bijvoorbeeld om angst en depressieve gevoelens te verminderen of de stemming te verbeteren.
Muziek als reminiscentie
Reminiscentie is het op een positieve manier ophalen van herinneringen uit het verleden. Het kan de persoon met dementie een gevoel van identiteit, zekerheid en veiligheid teruggeven. Herinneringen uit de periode van het 10e tot ongeveer het 30e levensjaar blijven vaak het langst bewaard. Muziekgenres uit die periode roepen dan ook de meeste herinneringen op. Bijvoorbeeld, iemand die in 1946 is geboren, zal waarschijnlijk sterke herinneringen hebben aan muziek uit de periode 1962-1976. Het kan wat moeite kosten, maar het is leuk om samen een muzieklijst te maken. Vervolgens kun je regelmatig muziek afspelen die bij je naaste past. Afhankelijk van iemands stemming kun je de muziek aanpassen. Mogelijk stimuleert de muziek ook beweging, door samen te dansen of dansbewegingen te maken. Zo creëer je een gezellig moment.
Zingen als onderdeel van de kracht van muziek
Onderzoek toont aan dat zingen helpt om het begrip en de communicatie bij mensen met dementie te verbeteren. De melodie en het ritme stimuleren andere hersengebieden dan bij spreken. Liedteksten kunnen helpen bij het ophalen van woorden, omdat muziek vaak diep verankerd is in onze herinnering. Door te zingen kunnen we ook positieve emoties oproepen en stress verminderen. Dit kan overigens ook goed bruikbaar zijn voor gezonde mensen. Samen zingen in een koor zorgt voor sociale interactie, ook wanneer de communicatie moeilijk verloopt door dementie. Hierdoor voelen mensen zich meer verbonden. Werken met muziek is niet alleen nuttig en zinvol in de begeleiding van mensen met dementie, het is ook leuk en stimulerend.
Laten we aan de slag gaan met een mooi muziekstuk. Ik ben benieuwd naar je keuze! Mijn keuze is een “guilty pleasure”: Go Like Elijah van Chi Coltrane.
Geschreven door: Professionals van De Wever
Projectmanager / Programmamanager DOT | Wetenschap-Innovatie – Onderzoek
Expertteam Dementie | De Wever in Tilburg