Hoe reablement werkt in de praktijk: van biljarten tot echte eigen regie

“Leegstand is de mooiste vorm van reablement.”

Met leegstand wordt er gedoeld op lege kamers in zorglocaties en verpleeghuizen.
Het is een uitspraak die vragen oproept. Want leegstand associëren we meestal niet met iets positiefs. Toch zegt deze gedachte iets belangrijks over hoe ouderenzorg verandert.
Steeds meer mensen willen namelijk niet verhuizen naar een zorginstelling. Zij blijven liever thuis wonen en bepalen zelf hoe zij leven, ook als zij ondersteuning nodig hebben.

Wat is reablement en waarom wordt het belangrijker?

Reablement is een manier van werken die zich richt op het versterken van de zelfstandigheid van mensen. In plaats van zorg over te nemen, ondersteunen professionals mensen om zelf activiteiten te blijven doen of opnieuw te leren.
Denk bijvoorbeeld aan dagelijkse handelingen zoals wassen, aankleden of boodschappen doen. Maar het gaat ook om sociale activiteiten en het behouden van rollen die iemand belangrijk vindt.
De aandacht verschuift daarmee van zorgen voor naar het mogelijk maken dat iemand zijn eigen leven blijft leiden.
Die ontwikkeling wordt steeds belangrijker. Mensen worden ouder, blijven langer thuis wonen en willen de regie houden over hun eigen leven. Tegelijkertijd staat de zorg onder druk. Het wordt daarom noodzakelijk om anders te kijken naar wat goede zorg is.

Hoe ziet reablement eruit in de praktijk?

Een goed voorbeeld hiervan is te zien binnen Eikenhuys.
Daar delen een aantal mannelijke bewoners een gezamenlijke hobby: biljarten. Vanuit die gedeelde interesse ontstond het idee om samen naar De Schalm te gaan, een ontmoetingscentrum in Berkel-Enschot waar inwoners samenkomen. Niet als georganiseerde activiteit vanuit de zorg, maar vanuit hun eigen initiatief.
Inmiddels gaan zij daar regelmatig naartoe. Op eigen gelegenheid en in een ontspannen sfeer.
Wat dit bijzonder maakt, is niet alleen de activiteit zelf, maar wat het mogelijk maakt.
De bewoners maken hun eigen keuzes en blijven actief deelnemen aan het leven in hun omgeving. Ondanks dat zij leven met dementie, vinden zij hun weg en houden zij vast aan wat voor hen belangrijk is.
Dit draagt bij aan hun gevoel van zelfstandigheid en eigen regie. Daarnaast zorgt het voor contact met anderen en plezier in het dagelijks leven.
Het voorbeeld laat zien dat reablement niet groot of ingewikkeld hoeft te zijn. Juist in dit soort herkenbare situaties wordt zichtbaar wat het betekent in de praktijk.

Wat vraagt deze manier van werken van professionals?

Als mensen meer zelf blijven doen, verandert de rol van zorgprofessionals.
Het vraagt om een andere manier van kijken en handelen. Niet automatisch overnemen wat iemand lastig vindt, maar eerst onderzoeken wat iemand zelf nog kan of (opnieuw) wil leren. Dat betekent soms dat je bewust een stap terug doet.
Zorgprofessionals ondersteunen en begeleiden, in plaats van alles uit handen te nemen. Zij sluiten aan bij de wensen van de cliënt en zoeken samen naar wat mogelijk is.
Dat vraagt ook om vertrouwen. In de cliënt, maar ook in het proces. Want zelfredzaamheid betekent niet dat alles altijd in één keer goed gaat. Leren en ervaren horen daar juist bij.

Hoe past reablement binnen de visie van De Wever?

Bij De Wever staat het leven van de cliënt centraal. Zorg en ondersteuning sluiten aan bij wat iemand belangrijk vindt in het dagelijks leven.
Dat betekent dat er niet alleen wordt gekeken naar wat iemand nodig heeft aan zorg, maar ook naar wat iemand wil blijven doen. Of dat nu thuis is of binnen een woonomgeving van De Wever.
De beweging richting reablement past hier goed bij. Het helpt om mensen zo zelfstandig mogelijk te laten leven en hun eigen regie te versterken.
Meer over deze visie lees je hier.

Wat betekent reablement voor de toekomst van de ouderenzorg?

De ouderenzorg verandert. Niet alleen door vergrijzing en personeelstekorten, maar ook doordat mensen andere verwachtingen hebben.
Zij willen niet dat alles voor hen geregeld wordt. Zij willen zelf blijven beslissen en actief blijven in hun dagelijks leven.
Reablement biedt een manier om hier invulling aan te geven. Door te kijken naar mogelijkheden in plaats van beperkingen en door het gewone leven als uitgangspunt te nemen.
Het voorbeeld van de bewoners in Eikenhuys laat zien dat dit ook mogelijk is voor mensen met dementie. Met de juiste ondersteuning blijven zij doen wat bij hen past.

Veelgestelde vragen over reablement

Blijven doen wat belangrijk is

Reablement draait uiteindelijk niet om een methode of een proces. Het gaat om het dagelijks leven van mensen.
Om zelf keuzes maken. Om onderdeel blijven van de omgeving. Om blijven doen wat betekenis geeft.
Soms zit dat in grote stappen.
Maar vaak juist in iets eenvoudigs.
Zoals samen een middag biljarten in De Schalm.