Blog Dementie
Dementie is een verzamelnaam voor verschillende hersenaandoeningen die het denken, het geheugen en het dagelijkse functioneren beïnvloeden. Elke vorm heeft een eigen oorzaak, eigen eerste signalen en een ander verloop. In deze blog lees je welke vormen van dementie het meest voorkomen en wat hun belangrijkste kenmerken zijn.
Deze inhoud is gebaseerd op de informatie van De Wever over verschillende vormen van dementie.
De meest voorkomende vormen van dementie
Er bestaan meer dan vijftig hersenziektes die dementie kunnen veroorzaken. De vier vormen die het vaakst voorkomen zijn:
- de ziekte van Alzheimer
- vasculaire dementie
- Lewy body dementie (LBD)
- frontotemporale dementie (FTD)
Deze vormen hebben overeenkomsten, maar verschillen in oorzaak, eerste klachten en tempo van achteruitgang. Een juiste diagnose helpt om het ziektebeeld beter te begrijpen en passende ondersteuning te organiseren.
De ziekte van Alzheimer
De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie. Ongeveer zeventig procent van de mensen met dementie heeft deze diagnose. In het begin zijn de symptomen vaak subtiel, zoals kleine geheugenproblemen die niet direct opvallen.
Naarmate de ziekte vordert, worden de klachten duidelijker. Veelvoorkomende signalen zijn moeite met:
- het onthouden van nieuwe informatie
- het vinden of begrijpen van woorden
- het uitvoeren van dagelijkse handelingen
- het herkennen van voorwerpen
- het juist inschatten van situaties
Deze veranderingen nemen geleidelijk toe.
Vasculaire dementie
Vasculaire dementie ontstaat door schade aan de bloedvaten in de hersenen, bijvoorbeeld na een beroerte of door meerdere kleine beschadigingen. Ongeveer één op de zes mensen met dementie heeft deze vorm.
De klachten kunnen sterk variëren, afhankelijk van welk deel van de hersenen is aangedaan. Veelvoorkomende signalen zijn:
- langzamer denken, spreken en handelen
- moeite met concentratie
- trager lopen of wankelen
- schommelingen in mentale scherpte
- soms lichamelijke verschijnselen, zoals gevoelloosheid of zwakte
- Het verloop is soms schoksgewijs.
Lewy body dementie (LBD)
Lewy body dementie wordt veroorzaakt door ophopingen van eiwitten in de hersencellen. Deze vorm heeft kenmerken van zowel dementie als de ziekte van Parkinson.
Typische signalen zijn:
- wisselende alertheid en concentratie
- visuele hallucinaties
- stijve spieren, beven en een veranderd looppatroon
- moeite om de aandacht vast te houden
In de beginfase zijn geheugenproblemen vaak minder prominent aanwezig. Mensen met LBD zijn gevoelig voor bepaalde medicatie, waardoor zorgvuldige begeleiding belangrijk is.
Frontotemporale dementie (FTD)
Frontotemporale dementie ontstaat door schade aan de voorste en zijkanten van de hersenen. Deze vorm komt vaker voor bij mensen tussen de 40 en 60 jaar.
De eerste signalen zijn meestal geen geheugenproblemen, maar veranderingen in:
- gedrag
- persoonlijkheid
- taal en spraak
- sociaal inzicht
Mensen kunnen impulsiever worden of minder gevoelig voor sociale normen. Daardoor wordt FTD soms laat herkend.
Minder vaak voorkomende of gecombineerde vormen
Naast de vier meest voorkomende vormen bestaan er andere, zeldzamere vormen. Soms komen twee vormen samen voor, bijvoorbeeld Alzheimer en vasculaire schade. Dit heet gemengde dementie. De klachten kunnen dan een combinatie zijn van de verschillende ziektebeelden.
Ondersteuning in de gemeente Tilburg
Onafhankelijk van de vorm van dementie is passende ondersteuning belangrijk. De Wever biedt in de gemeente Tilburg begeleiding thuis, dagbesteding en woonvormen voor mensen met dementie. Daarnaast kun je zonder afspraak binnenlopen bij het GeheugenInfoPunt Tilburg voor informatie, advies en ondersteuning voor naasten.
Veelgestelde vragen over vormen van dementie
Wat is het grootste verschil tussen de vormen van dementie?
Elke vorm heeft een andere oorzaak en een ander begin. Alzheimer begint vaak met geheugenproblemen, vasculaire dementie met langzamer denken, FTD met gedragsverandering en LBD met schommelingen in aandacht of hallucinaties.
Hoe wordt bepaald welke vorm iemand heeft?
Een arts onderzoekt het patroon van klachten, het verloop, en gebruikt aanvullend onderzoek zoals gesprekken, testen en beeldvorming.
Kunnen mensen meerdere vormen van dementie tegelijk hebben?
Ja. Bij gemengde dementie zijn kenmerken van verschillende vormen aanwezig.
Advies of ondersteuning nodig?
Bij vragen of zorgen kun je altijd terecht bij je huisarts. De dementiespecialisten van De Wever denken mee over passende ondersteuning, ongeacht de vorm van dementie.
Geschreven door: Professionals van De Wever
Projectmanager / Programmamanager DOT | Wetenschap-Innovatie – Onderzoek
Expertteam Dementie | De Wever in Tilburg